Kısaca
- Düzgün çıkmış, temizlenebilen ve sorun yaratmayan 20 yaş dişi ağızda kalabilir.
- Tekrarlayan iltihap, komşu dişe zarar ve kist gibi durumlarda çekim önerilir.
- Karar muayene ve panoramik röntgenle verilir; gerekirse tomografi çekilir.
Yirmi yaş dişleri ağızda en son çıkan dişlerdir; çoğunlukla 17–25 yaş arasında görünürler. Çenede kendilerine yer kalmadığında yarım çıkar ya da tamamen gömülü kalırlar. Yine de her 20 yaş dişi sorun yaratmaz.
Hangi durumlarda çekim önerilir?
- Yarım çıkmış dişin çevresinde tekrarlayan ağrı, şişlik ve iltihap
- Öndeki azı dişine yaslanıp o dişte çürük ya da kemik kaybına yol açması
- Dişin kendisinde tedavi edilemeyecek çürük
- Röntgende diş çevresinde kist görülmesi
- Tel tedavisi planı gereği çekilmesinin istenmesi
Hangi durumlarda çekilmeyebilir?
Diş tam çıkmış, karşısındaki dişle düzgün kapanıyor ve fırçayla temizlenebiliyorsa ağızda kalabilir. Tamamen kemik içinde gömülü kalmış, belirti vermeyen ve çevresinde bir sorun görülmeyen dişler de çoğu zaman yalnızca izlenir.
İzleme, dişin unutulması demek değildir. Belirli aralıklarla röntgenle kontrol edilmesi gerekir; çünkü gömülü dişler yıllar sonra da sorun çıkarabilir.
Erken mi, geç mi?
Çekilmesi gerektiği belli olan dişlerin genç yaşta alınması genellikle daha kolaydır: kökler henüz tam gelişmemiştir ve kemik daha esnektir. İleri yaşta iyileşme daha yavaş olabilir. Bu, sorunsuz dişlerin önlem olsun diye çekilmesi gerektiği anlamına gelmez.
Değerlendirme nasıl yapılır?
Panoramik röntgende dişin konumu, kökleri ve komşu dişle ilişkisi görülür. Alt 20 yaş dişinin kökleri çene sinirine yakınsa üç boyutlu tomografi istenebilir. Bulgular sizinle paylaşılır; çekim, izlem ya da başka bir seçenek birlikte kararlaştırılır.
Sık sorulanlar
20 yaş dişleri ön dişleri çapraşık yapar mı?
Bu yaygın bir inanıştır, ancak ön dişlerdeki çapraşıklığın tek nedeni 20 yaş dişleri değildir; yaşla birlikte dişlerin öne doğru kayma eğilimi vardır. Yalnızca bu nedenle çekim kararı verilmez.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; teşhis ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa diş hekimine başvurunuz.