Kısaca
- Yerinden çıkan kalıcı diş için dakikalar önemlidir: dişi sütte saklayıp hemen diş hekimine gidin.
- Yerinden çıkan süt dişi yerine konmaz.
- Belirti olmasa da darbe alan diş muayene edilmelidir.
Çocukluk düşmelerle geçer ve ön dişler en çok darbe alan yerlerden biridir. O anda ne yapacağını bilmek, bir dişin kurtulup kurtulmayacağını belirleyebilir.
Önce çocuğa bakın
Bilinç kaybı, kusma, baş ağrısı ya da durdurulamayan kanama varsa öncelik diş değildir; acil servise gidin. Bunlar yoksa kanayan yere temiz bir gazlı bezle bastırın ve aşağıdaki adımları izleyin.
Kalıcı diş tamamen çıktıysa
- Dişi bulun; kökünden değil, taç kısmından tutun.
- Kirliyse sütle ya da serum fizyolojikle birkaç saniye durulayın; ovmayın, kazımayın.
- Yapabiliyorsanız dişi yuvasına yerleştirin ve çocuğa temiz bir bezi ısırtın.
- Yerleştiremiyorsanız dişi soğuk süt içinde taşıyın; kuru bırakmayın, peçeteye sarmayın.
- Hemen diş hekimine başvurun; ilk yarım saat içinde yapılan müdahale başarı şansını artırır.
Süt dişi çıktıysa
Süt dişi yerine konmaz; altındaki kalıcı diş tomurcuğuna zarar verebilir. Kanamayı bastırarak durdurun ve dişin tamamının çıkıp çıkmadığının kontrolü için muayeneye gelin.
Diş kırıldıysa
- Kırık parçayı bulursanız süt içinde getirin; bazı durumlarda yerine yapıştırılabilir.
- Kırık yüzeyde kırmızı bir nokta görünüyorsa sinir açılmıştır; aynı gün muayene olun.
- Dudakta şişlik için dışarıdan soğuk uygulayın.
Diş yerinden oynadıysa ya da içeri gömüldüyse
Dişi kendiniz düzeltmeye çalışmayın. Sallanan, yer değiştiren ya da diş etine gömülen dişler için aynı gün muayene gerekir. Hekim dişi yerine alıp komşu dişlere geçici olarak sabitleyebilir.
Sonrasında
Darbe alan dişte sorun hemen ortaya çıkmayabilir. Haftalar ya da aylar sonra renk koyulaşması, diş etinde kabarcık ya da ağrı gelişirse sinir canlılığını yitirmiş olabilir. Bu yüzden kontrol randevuları önemlidir. Bisiklet, paten ve temas sporlarında ağız koruyucu kullanmak kazaların etkisini azaltır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; teşhis ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa diş hekimine başvurunuz.