Kısaca
- Apse, diş ya da diş eti kaynaklı enfeksiyonun oluşturduğu iltihap birikimidir ve kendiliğinden iyileşmez.
- Antibiyotik yayılmayı sınırlar ama kaynağı ortadan kaldırmaz; dişin tedavi edilmesi gerekir.
- Hızla büyüyen şişlik, ateş, yutma ya da nefes almada güçlük acil durumdur.
Diş apsesi, bakterilerin dişin içinde ya da çevresinde çoğalmasıyla oluşan iltihap birikimidir. Şişlik, zonklayan ağrı ve bazen ateşle kendini gösterir. Küçük görünse de ihmal edilmemesi gereken bir enfeksiyondur.
Apse nasıl oluşur?
En sık neden, tedavi edilmemiş derin çürüktür: bakteriler dişin sinirine ulaşır, sinir canlılığını yitirir ve enfeksiyon kök ucundaki kemiğe yayılır. İkinci sık neden ilerlemiş diş eti hastalığıdır; bu durumda iltihap diş ile diş eti arasındaki cepte birikir. Yarım çıkmış 20 yaş dişlerinin çevresinde de apse gelişebilir.
Belirtiler
- Zonklayan, kulağa ya da çeneye vuran ağrı
- Dişe dokununca ya da ısırınca şiddetli hassasiyet; diş uzamış gibi hissedilir
- Diş etinde ya da yanakta şişlik, kızarıklık
- Ağızda kötü tat, diş etinde sivilce benzeri bir noktadan akıntı
- Çene altındaki bezelerde şişlik, ateş ve halsizlik
Tedavi nasıl yapılır?
Tedavinin amacı iltihabı boşaltmak ve kaynağını ortadan kaldırmaktır. Diş kurtarılabilecek durumdaysa kanal tedavisiyle, kurtarılamayacak durumdaysa çekimle enfeksiyon kaynağı giderilir. Diş eti kaynaklı apselerde cep temizlenir.
Antibiyotik, enfeksiyonun yayılma belirtileri varsa tedaviye eklenir. Tek başına antibiyotik almak şişliği geçici olarak yatıştırır; kaynak durduğu sürece apse tekrarlar.
Apse kendiliğinden patlarsa
İltihap diş etinden kendine bir yol bulup boşalırsa ağrı birden hafifler. Bu, sorunun çözüldüğü anlamına gelmez; enfeksiyon kaynağı yerindedir ve küçük bir kanaldan sürekli akıntı yapmaya devam eder. Diş yine de tedavi edilmelidir.
Ne zaman acile gitmeli?
- Şişlik göze ya da boyna doğru yayılıyorsa
- Ağzınızı açmakta zorlanıyorsanız
- Yutma ya da nefes almada güçlük varsa
- Yüksek ateş ve titreme eşlik ediyorsa
Sık sorulanlar
Şişlik varken diş çekilir mi?
Çoğu durumda evet; enfeksiyon kaynağını ortadan kaldırmak iyileşmeyi hızlandırır. Bazı vakalarda önce antibiyotikle şişliğin gerilemesi beklenir. Kararı hekiminiz muayenede verir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; teşhis ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa diş hekimine başvurunuz.