Kısaca
- Dişler tedaviden sonra eski konumlarına dönme eğilimindedir; bu doğaldır.
- Pekiştirme apareyi kullanılmazsa aylar içinde çapraşıklık geri gelebilir.
- Sabit tel ve şeffaf pekiştirme plağı en sık kullanılan iki yöntemdir.
Tellerin çıktığı gün tedavinin bittiği gün değildir. Ortodontik tedavinin son ve en uzun aşaması pekiştirmedir. Bu aşamayı atlayanların bir bölümü birkaç yıl sonra yeniden tedavi arar.
Dişler neden geri döner?
Dişleri kemiğe bağlayan lifler, diş hareket ettirildiğinde gerilir ve yeni konuma uyum sağlamaları aylar alır. Bu sürede dişi eski yerine doğru çekerler. Ayrıca dil, dudak ve yanak kaslarının dişlere uyguladığı kuvvet ve yaşla birlikte dişlerin öne doğru kayma eğilimi ömür boyu sürer.
Pekiştirme apareyi türleri
- Sabit pekiştirme teli: ön dişlerin arka yüzüne yapıştırılan ince tel. Görünmez ve unutulmaz; temizliği özen ister.
- Şeffaf pekiştirme plağı: dişlerin üzerine oturan ince plak. Çoğunlukla geceleri takılır; yıprandığında yenilenir.
- Telli hareketli plak: damağa oturan, ön dişlerin önünden tel geçen klasik aparey.
Ne kadar süre kullanılır?
İlk aylarda plak çoğunlukla gün boyu, sonrasında yalnızca geceleri takılır. Kullanım süresi konusunda güncel yaklaşım uzun vadelidir: dişlerinizin düzgün kalmasını istediğiniz sürece gece kullanımı sürdürülür. Hekiminiz sizin için uygun düzeni belirler.
Bakım
- Plağı çıkardığınızda kutusuna koyun; peçeteye sarılan plak çöpe gider.
- Soğuk suyla ve yumuşak fırçayla temizleyin; sıcak su biçimini bozar.
- Sabit telin altını arayüz fırçası ya da diş ipi geçiriciyle temizleyin.
- Tel bir dişten ayrılırsa hemen haber verin; o diş kısa sürede dönebilir.
- Plak dar gelmeye başladıysa birkaç gece aksatmışsınız demektir; düzenli takın, oturmuyorsa kontrole gelin.
Sık sorulanlar
Plağımı kaybettim, ne yapmalıyım?
Beklemeyin. Dişler haftalar içinde hareket etmeye başlayabilir; yeni plak için en kısa zamanda randevu alın.
20 yaş dişleri çıkarsa dişlerim yine bozulur mu?
Tedavi sonrası çapraşıklığın tek nedeni 20 yaş dişleri değildir. Asıl koruyucu olan pekiştirme apareyinin düzenli kullanılmasıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; teşhis ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa diş hekimine başvurunuz.