Kısaca
- Diş sıkma çoğunlukla uykuda ve farkında olmadan yapılır; ilk işaretler sabah çene yorgunluğu ve aşınmış dişlerdir.
- Gece plağı alışkanlığı durdurmaz; dişleri ve eklemi etkilerinden korur.
- Gün içinde dişleri temas ettirmemek ve stresi azaltmak tedaviyi destekler.
Birçok kişi diş sıktığını eşinden ya da diş hekiminden öğrenir. Uyanıkken ısırma kuvvetimizi denetleriz; uykuda bu denetim kalkar ve dişlere normalin çok üzerinde yük binebilir.
Belirtiler
- Sabahları çene, şakak ya da yüz kaslarında yorgunluk ve ağrı
- Uyanınca hissedilen baş ağrısı
- Dişlerin kesici kenarlarında düzleşme, çiğneyici yüzeylerde aşınma
- Dişlerde hassasiyet, mine çatlakları
- Tekrarlayan dolgu ve porselen kırıkları
- Yanak içinde ve dil kenarında diş izleri
- Çene ekleminde ses ya da takılma
Neden olur?
Tek bir nedeni yoktur. Stres ve kaygı, uyku bozuklukları, bazı ilaçlar, kafein, alkol ve sigara sıklığını artırır. Gün içinde farkında olmadan dişleri sıkma alışkanlığı da yaygındır; bilgisayar başında, araç kullanırken ya da yoğunlaşma gerektiren işlerde ortaya çıkar.
Tedavi edilmezse
Mine aşınır ve altındaki daha yumuşak tabaka açığa çıkar; dişler kısalır, hassaslaşır. Dişlerde çatlak ve kırık riski artar. Çene kasları sürekli çalıştığı için ağrı ve yorgunluk kronikleşebilir; çene eklemi sorunları gelişebilir.
Gece plağı ne yapar?
Gece plağı, ölçünüzden hazırlanan sert ve şeffaf bir apareydir. Alt ve üst dişlerin doğrudan temasını engeller; aşınan plak olur, dişler değil. Isırma kuvvetini dengeli dağıtarak kasların yükünü azaltır. Temasları hekim tarafından ayarlanır; bu ayar, eczanede satılan hazır yumuşak plaklarda yoktur.
Gün içinde yapabilecekleriniz
- Dinlenme hâlinde dişler birbirine değmemelidir: dudaklar kapalı, dişler aralık, dil damakta.
- Gün içinde kendinizi yoklamak için telefonunuza hatırlatıcı kurun.
- Sakız çiğnemeyi ve tırnak, kalem ısırmayı bırakın.
- Akşam saatlerinde kafeini ve alkolü azaltın.
- Yatmadan önce çene kaslarına ılık kompres uygulayın.
Sık sorulanlar
Çocuklarda diş gıcırdatma normal mi?
Süt dişleri dönemindeki gıcırdatma yaygındır ve çoğu çocukta kendiliğinden geçer. Dişlerde belirgin aşınma ya da ağrı şikâyeti varsa muayene önerilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; teşhis ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa diş hekimine başvurunuz.