Kısaca
- Yeni proteze alışmak birkaç hafta sürebilir; bu süre beklenen bir uyum dönemidir.
- Protez gece çıkarılmalı, her gün fırçalanmalı ve suda saklanmalıdır.
- Vuruk olursa protezi kendiniz düzeltmeyin; kontrole gelin.
Hareketli protez, ağza yeni giren ve dokuların tanımadığı bir cisimdir. İlk günlerde iri gelmesi, tükürüğü artırması ve konuşmayı etkilemesi doğaldır. Sabırla kullanıldığında çoğu kişi kısa sürede uyum sağlar.
İlk haftalar
- Yumuşak yiyeceklerle başlayın; lokmaları küçük tutun.
- Yiyeceği iki tarafta birden çiğnemeye çalışın; protez dengede kalır.
- Ön dişlerle ısırıp koparmak yerine yiyeceği bölerek yan dişlerle çiğneyin.
- Konuşma için yüksek sesle kitap okumak alışmayı hızlandırır.
- Artan tükürük birkaç gün içinde normale döner.
Vuruk olursa
Protezin dokuya fazla bastığı noktalarda yara oluşabilir; buna vuruk denir. Protezi evde törpülemek ya da bükmek uyumunu kalıcı olarak bozar. Randevu alın ve mümkünse randevudan önceki birkaç saat protezi takın; böylece bastığı yer muayenede görülür ve yalnızca o nokta düzeltilir.
Günlük bakım
- Her yemekten sonra protezi çıkarıp suyla durulayın.
- Günde en az bir kez protez fırçası ve sıvı sabunla fırçalayın; diş macunu yüzeyi çizer.
- Temizlerken lavaboyu suyla doldurun ya da altına havlu serin; düşen protez kırılır.
- Gece yatarken çıkarın ve temiz suda bekletin; dokuların dinlenmesi gerekir.
- Haftada birkaç kez protez temizleme tableti kullanabilirsiniz.
- Damağınızı, dilinizi ve varsa kalan dişlerinizi yumuşak fırçayla fırçalayın.
Protez neden bollaşır?
Diş kaybından sonra çene kemiği yıllar içinde erimeyi sürdürür. Protez aynı kalırken altındaki doku değişir; protez oynamaya, yemek artıkları altına kaçmaya başlar. Bu durumda protezin iç yüzeyi yeniden dokuya uydurulur; buna astarlama denir. Uyumu bozulmuş protezi yapıştırıcıyla idare etmek dokuya zarar verir.
Kontroller
Dişiniz kalmamış olsa da yılda bir kontrol önerilir. Kontrolde protezin uyumu, ağız dokuları ve varsa kalan dişler değerlendirilir. Geçmeyen yara, beyaz ya da kırmızı lekeler mutlaka gösterilmelidir. Alt protezi oynayan hastalarda birkaç implantla desteklenen protezler tutuculuğu belirgin biçimde artırır.
Sık sorulanlar
Protezle uyursam ne olur?
Gece boyunca protez altındaki doku hava almaz; mantar enfeksiyonu ve doku tahrişi riski artar. Hekiminiz aksini söylemediyse protez gece çıkarılmalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; teşhis ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa diş hekimine başvurunuz.